ADHD en voeding
Hyperactief, aandachtszwak of beide?
ADHD - Dit te pas en
te onpas gebruikte letterwoord wekt de indruk dat deze stoornis nu pas ontdekt
is of nu meer dan vroeger voorkomt. Nochtans betreft het niets anders dan de
vroeger al bekende hyperkinetische of hyperactieve en aandachtszwakke kinderen,
alleen de naam is veranderd.
De volledige Engelse
naam Attention Deficit/Hyperactivity Disorder vat inderdaad beide afwijkingen
samen. Deze veel voorkomende ontwikkelingsstoornis treft vijf maal zoveel
jongens als meisjes.
In Engeland had in 1991 één op tweeduizend kinderen enige
vorm van hyperactiviteit, In 2006 één op tweehonderd, waarvan één op honderd in
ernstige mate. In Amerika zou al een op drie
schoolkinderen deze gedragsstoornis vertonen.
Al voor vier jaar en ten laatste voor zeven jaar kunnen er
al tekenen zijn die in de richting van de stoornis wijzen. De peuter zal slecht
slapen, veel huilen, rusteloos zijn en hypergevoelig voor geluid en licht en
voor verandering van omgeving. In zeldzame gevallen kan de peuter ook
buitengewoon rustig zijn, veel slapen en zich trager ontwikkelen.
Na zestien jaar wordt 75% uiterst opstandig en agressief en
heeft een zwak zelfbeeld. Als gevolg hiervan worden ze asociaal. Bij de overige 25% verzwakken de symptomen geleidelijk, of
verdwijnen ze spontaan tijdens de volwassenheid.
Oorzaak?
Na vele jaren onderzoek en debat wordt ADHD in de reguliere
geneeskunde geclassificeerd als een gedragsstoornis met een organische oorzaak,
al is de aard van de disfunctie nog niet bekend. Verscheidene denksporen
blijven nog open:
·
Onvoldoende ontwikkeling van een deel van de hersenen
·
Stoornis in hersenchemicaliën
·
Genetische aanleg: de ouders zijn vaak zelf hyperactief geweest of hebben
neurologische of psychische problemen gehad
·
Alcohol, sigaretten en drugs vergroten de kans op een kind met ADHD
·
Een
verzwakt
afweersysteem door terugkerende infecties, antibiotica en inentingen
·
En
denkspoor dat een toenemende aandacht krijgt is dat waarin er een verband
tussen ADHD en voeding gezocht wordt (zie verder in dit artikel).
·
Ook
psychische en sociale factoren zoals angst, stress, verhuizing of
verandering van school of in het gezin zijn van invloed .
In sommige new age - kringen vindt men dat ADHD bij nieuwetijdskinderen hoort. Zij zouden nieuwe eigenschappen
en opdrachten hebben en zich daarom niet aan de bestaande samenleving kunnen
aanpassen. Ook bij zogenaamde indigokinderen, met sterk ontwikkelde
buitenzintuiglijke waarneming en aangeboren levenswijsheid, zou het probleem
als reactie tegen de gevestigde orde voorkomen. Bij dit soort gratuite ideeën
treden meestal twee verwarringen op. De eerste heeft te maken met een
oneigenlijk gebruik van de term ADHD bij allerhande gedrags-
en leerstoornissen. De tweede met het verwarren van
bijzondere begaafdheid en zielenleeftijd met een ernstige organische
gedragsstoornis met een duidelijk omschreven diagnose.
Diagnose
Zoals wel meer gebeurt met ziektes die met letterwoorden
worden aangeduid, wordt de term ADHD vaak ten onrechte gebruikt voor kinderen
die levendig, spraakzaam en beweeglijk zijn of leerstoornissen hebben. Maar
niet alle drukke kinderen met een zwakke aandachtsboog krijgen de diagnose ADHD. Om uitsluitsel te geven, heeft men een aantal
duidelijke diagnosestappen en –criteria vooropgesteld:
1.
Een
hersenonderzoek met elektro-encefalogram en / of ct-scan moet
structurele beschadiging van de hersenen vaststellen.
2.
Een
onderzoek door een team specialisten met o.a. een kinderpsycholoog,
ontwikkelingspsycholoog en neuropsycholoog evalueert op basis van
beschrijvingen van het gedrag van het kind thuis en op school en aan de hand
van tests van intelligentie, geheugen en persoonlijkheidskenmerken. Hierbij
moeten alle andere in het zenuwstelsel en de zintuigen uitgesloten worden.
3.
De
beschreven kenmerken moeten tenminste zes symptomen
van gestoorde aandacht en zes symptomen van hyperactiviteit of impulsiviteit bevatten.
Deze symptomen moeten voor zeven jaar zijn vastgesteld en moeten tenminste zes maanden
De kenmerken zijn anders voor aandachtsstoornis dan voor
hyperactiviteit:
Aandachtsstoornis:
Een kind met een gestoorde aandacht vertoont de volgende
gedragingen:
1. Het heeft weinig aandacht voor details en maakt veel
fouten uit onzorgvuldigheid.
2. Het heeft moeite met opletten.
3. Het luistert niet als er tegen hem gesproken wordt.
4. Het kan niet doorzetten of een taak afmaken.
5. Het kan zijn dagelijkse leven moeilijk organiseren.
6. Het vermijdt inspanningen waarvoor concentratie en
denkwerk vereist zijn.
7. Het is snel afgeleid.
8. Het vergeet vaak dingen.
9. Het raakt veel dingen kwijt die voor dagelijkse activiteiten
(zoals op school) nodig zijn.
Hyperactiviteit of impulsiviteit
Een hyperactief of impulsief kind is herkenbaar aan de
volgende punten:
1. Het kan niet stil zitten (een Vlaamse vereniging voor
ADHD kinderen en betrokkenen heet ‘Zit stil!’).
2. Het staat vaak op van zijn stoel.
3. Het rent rond of klimt op dingen, als dat niet gewenst
is.
4. Het kan moeilijk rustige spelletjes doen.
5. Het lijkt door een motor aangedreven die niet te stoppen
is. Het lijkt doorlopend onderweg.
6. Het praat uitzonderlijk veel en
vaak ook hard.
7. Het antwoordt snel en spontaan.
8. Het reageert meestal zonder na te denken.
9. Het kan moeilijk zijn beurt afwachten.
10. Het onderbreekt of stoort anderen vaak, maar beseft dat
niet.
11. Het verprutst of vernielt vaak dingen ongewild.
Behandeling
De ‘klassieke’ behandeling in de reguliere geneeskunde bestaat
uit een volledig programma met gedragstherapie, begeleiding, bijzonder
onderwijs en medicatie.
Medicatie wordt pas vanaf de schoolgaande leeftijd
toegediend en bestaat uit stimulerende middelen als Ritalin®.
Het helpt 80% van de kinderen om zich beter te concentreren en dwangmatige
bewegingen te beheersen, maar heeft zoals doorgaans het geval is bij allopatische ‘geneesmiddelen’, een hele rits ernstige bijwerkingen
Het wordt vaak routinematig voorgeschreven aan kinderen met lichtere aandachts- en gedragsstoornissen. Als het stimulerende
middel niet of onvoldoende werkt, zal men zijn heil zoeken in antidepressiva
als Tofranil ®)
Ook bestaan er alternatieve therapieën als muziektherapie,
huisdierentherapie, manuele therapieën (cranio-sacraal
therapie, shiatsu, reiki) en etherische therapieën
(aroma, Bachremedies) en klassieke homeopathie, die
een gunstig effect kunnen bewerkstelligen.
Zelfhulp
Een aantal richtlijnen kunnen het dagelijkse leven van
ouders en kinderen eenvoudiger maken:
1. Aanvaard dat ADHD een chronische aandoening is die speciale aandacht
vereist.
2. Geef jezelf niet de schuld van de problemen
van het kind en zoek hulp.
3. Word lid van een steungroep voor praktisch advies en informatie.
4. Wen het kind aan dagelijkse routine (duidelijke tijdstippen voor
eten,spelen,..)
5. Let op vermoeidheidsverschijnselen.Deze kinderen worden hyperactief
als ze moe zijn. Laat ze op tijd rusten.
6. Stel eenvoudige huisregels op en hou hen er
streng aan.
7. Handhaaf discipline zonder lichamelijke straffen. Als een kind niet
luistert, breng het dan naar een rustige plek om af te koelen.
8. Geef kleuters veilig, eenvoudig en onbreekbaar speelgoed.
9. Laat de televisie zoveel mogelijk uit of selecteer aangepaste, niet-gewelddadige
programma’s.
10. Zorg voor open ruimte waar het kind zijn energie kwijt kan en laat
het daar naar hartelust ravotten.
11. Laat ze een sport in ploegverband beoefenen om sociale vaardigheden
te leren.
12. Geef het kind complimentjes als het rustig speelt en gehoorzaam is.
13. Verleng de aandachtsboog voor zeven jaar met spelletjes, puzzels en
boeken. Schakel over naar lichamelijke activiteiten zodra het kind onrustig
wordt.
14. Praat erover met andere ouders in zelfhulpgroepen, onderwijzend
personeel, schoolpsycholoog of leerlingenbegeleider en kies aangepast
onderwijs.
ADHD en voeding
Sinds de jaren zeventig van vorige eeuw is men in wetenschappelijke
kringen beginnen denken aan een verband tussen voeding en leer-en
gedragsstoornissen. Volgens de westerse visie wordt voeding in dit verband
uitsluitend materialistisch en analytisch benaderd.
Deze onderzoeken onderzochten zowel de negatieve als de
positieve invloed van voedsel.
Negatieve invloed van voedsel
·
De
eerste onderzoeker was de allergoloog Benjamin Feingold
die in 1973 het verband ontdekte met voedingsallergieën veroorzaakt door
suiker, hoge doses vitamines en chemische additieven.
·
In
1979 bewees een onderzoek in een jeugdgevangenis in Chessepeak,
Virginia, v.s. een verband
tussen suiker en frisdrank en asociaal gedrag. Na uitschakeling van deze producten
was er na drie maanden een vermindering van 45% van het asociale gedrag. En na
een jaar een vermindering van 77%.
- In
hetzelfde jaar constateerde Saul Miller een verslechtering van technische
leesvaardigheid onder invloed van suiker, honing, chocola en banaan.
- In 1987 ontwierp
Ben Feingold het Feingolddieet.
Hij ontdekte dat ADHD-kinderen een overgevoeligheid
vertoonden voor salicylaat, een bestanddeel van
aspirine. Deze stof zit ook in een aantal voedingsmiddelen
die in zijn dieet werden geschrapt: wortelen, broccoli, citrusfruit,
appel, pruim, tomaat, paprika, peper, spinazie, kerry,
dille, kurkuma, drop en pepermuntjes. Door het dieet werd de helft van de
kinderen beter.
- Andere
onderzoeken gingen in de richting van conserveermiddelen als tartrazine (E 102) en benzoëzuur (E 210) die in
chocola en vleeswaren terug te vinden zijn en van smaak-
en kleurstoffen (in snoep en zalm). De toestand van ADHD-kinderen
verbeterde na het weglaten van die stoffen.
- Ook
cafeïne (in koffie, thee, cola en pure chocola) blijkt ADHD te verergeren.
- Een
onderzoek aan de universiteit van Yale in 1990 wees uit dat suiker angst, irritatie,
hyperactiviteit, agressie en concentratiegebrek verhoogt.
- In een
Nederlands onderzoek van het Onderzoekscentrum voor hyperactiviteit en
ADHD (2003) besloot Lidy Pelsser
dat voeding een sterke invloed heeft op het gedrag van kinderen. In het
oriënterend onderzoek kregen veertig kinderen met ADHD tussen drie en
zeven jaar enkele weken het ‘fewfood dieet’. Alle allergieopwekkende bestanddelen en
medicijnen werden weggelaten. Het dieet bestond uit onbeperkt gebruik van
kalkoen, rijst, sla en peer. Aangevuld met tarwe, maïs, appel en honing.
Alle andere voeding werd verboden. Na enkele weken had 60% geen
gedragsproblemen meer.
Positieve invloed van voedsel
- In 1984
bewees een Amerikaans onderzoek dat gedrag en leerproblemen verbeteren met
een dieet van volle granen en biologische groenten en peulvruchten.
- Diverse
studies ontdekten dat magnesium, kalk en kalium de hersenactiviteit
positief beïnvloeden.
- Daarna
volgde de ontdekking van de rol van het vitamine-B
complex (o.a. B1) en de werking van het zenuwstelsel. Dit
vitamine gaat door raffinage van granen verloren. Door het gebruik van
volle granen bleek het zenuwstelsel beter te functioneren.
- Later ging
men het zoeken in een gebrek aan essentiële vetzuren die via de voeding
moeten aangebracht worden, willen we het zenuwstelsel goed laten
functioneren. De Durham-studie
in de V.S. wees in 2004 uit dat de meervoudig onverzadigde omega-3 en omega-6 vetzuren
(o.a. aanwezig in visolie) concentratie en leervaardigheid verhogen. Een
studie van 2006 wijst op het positieve effect van deze vetzuren en
micronutriënten, waardoor 40 tot 50% van de ADHD-symptomen
verminderde.
Door hun te beperkte visie op zowel de mens als voeding zijn deze wetenschappelijke onderzoeken een soort blindemannetje
spelen, waarbij men eerder toevallig dan systematisch oorzaken en verbanden
ontdekt. Daarnaast vormen de wetenschappers die het verband tussen voeding en ADHD
willen aantonen een kleine minderheid die vaak door hun collega’s en daardoor
ook door de subsidiërende overheid niet ernstig worden genomen. Bovendien
druisen de meeste bevindingen in tegen de belangen van multinationale voedingsindustrieën,
zodat die er ook niet happig op zijn om zulke onderzoeken te financieren als
die niet in hun kraam passen.
Een macrobiotische
benadering
Gedrag is een uiting van iemands constitutie, evolutie en
dagelijkse conditie. De constitutie of het basisgestel wordt bepaald door
voeding, levenswijze en omgevingsinvloeden van de moeder tijdens de
zwangerschap, van beide ouders voor de zwangerschap en van zeven generaties van
voorouders. Deze factoren bepalen de celkwaliteit, waaronder ook de kwaliteit
van de voortplantingscellen. Via de genen wordt deze kwaliteit aan de volgende
generatie doorgegeven.
Na de geboorte bepalen de hoeveelheid en de kwaliteit van de
voeding samen met bovenvermelde factoren ook de ontwikkeling en dagelijkse
conditie van het kind op lichamelijk, sociaal en geestelijk vlak.
De alarmerende toename van het aantal kinderen met leer- en gedragsstoornissen hangt rechtstreeks samen met
een uiterst onevenwichtige en onnatuurlijke voedings-
en levenswijze. Enerzijds is er een overconsumptie van geraffineerd zout, ei,
gevogelte, rood vlees, kaas, gerookte, gegrilde, gefrituurde en gebakken
voedingsmiddelen (yang).
Anderzijds is er een te groot verbruik van wit meel,
chocola, tropische groenten en fruit,vruchtensap, frisdrank,
suiker en licht gealcoholiseerde dranken, zoals breezers (yin).
Deze oorzaak wordt vaak nog versterkt door moderne
kunstmatige bewerkingen met additieven, genetische manipulaties en bestraling
(o.a. magnetrongolven).
Naast de rechtstreekse oorzaak van de voeding speelt de onnatuurlijke en
onecologische levenswijze een belangrijke rol. In en hedendaagse comfortabele
leefomgeving zijn een tweehonderdtal synthetische materialen en stoffen aanwezig,
van vloerbedekking tot deodorant, die een agressief (meestal uiterst yin)
effect op het zenuwstelsel hebben en tot extreme condities bijdragen of ze
verergeren.
Bovendien vormt een dagelijkse dosis van allerhande
stralingen ( televisie, computers, mobieltjes,
I-pods, enz.) een belasting van het
zenuwstelsel van gedrags- of leergestoorde kinderen.
Tenslotte zorgen diverse omgevingsinvloeden zoals een drukke
stedelijke omgeving en stressgevende sociale relaties (met
name in het gezin en op school) voor overprikkeling
van het zenuwstelsel.
Drie vormen van ADHD
Naargelang de onbalans kunnen we drie vormen van ADHD
onderscheiden: de overwegend yange, de overwegend yinne en de extreme (zowel yin als yang).
De yange vorm van ADHD (met vooral hyperactiviteit)
Kan al bij peuters merkbaar zijn in vlugger leren praten en
lopen of zelfs in het overslaan van ontwikkelingsstadia. Deze vorm uit zich
vooral in lichamelijke en geestelijke verstarring en koppigheid .Bij de
voortdurende bewegingen zijn vooral de grote spiergroepen betrokken, zoals bij
wiebelen op een stoel, vaak opstaan en rondlopen, rennen en op en neer
springen. Het kind is ongeduldig en ongeremd en spreekt hard of veel. Het kan
zich vaak vernielend en agressief gedragen en heeft een zelfingenomen,
egocentrische houding jegens anderen.
Dat kan zich uitdrukken in eigengereidheid, ongevoeligheid tot zelfs wreedheid
in contacten met anderen.
Dit type ADHD wordt veroorzaakt door bovenvermelde yange voedingsmiddelen.
De yinne vorm van ADHD (met vooral aandachtszwakte)
Kan al bij peuters herkenbaar zijn in een tragere ontwikkeling.
De yinne vorm doet zich voor als concentratiezwakte, verwardheid,
moeilijkheid om indrukken te verwerken, verminderde zin voor doel en richting,
verzwakt lichaamsbewustzijn, coördinatieproblemen en ruimtelijke desoriëntatie.
De doorlopende bewegingen betreffen veeleer kleinere spiergroepen (fijne
motoriek) en uit zich als beven of frunniken aan alles wat er binnen handbereik
komt. Het kind zal zachter en minder vaak spreken.
Deze vorm van ADHD wordt veroorzaakt door hoger aangehaalde yinne voedingsmiddelen en dranken.
De extreme vorm van ADHD (met in even hoge mate
hyperactiviteit en aandachtszwakte)
Doordat het Westerse voedingspatroon extreem is, worden de
meeste ADHD’ers met zowel met zowel yange als yinne voedingsmiddelen
en drank opgevoed. Bijvoorbeeld: aan één kant: zoute chips of borrelnootjes,
ei, kip, hamburger, kaas en pizza. Aan de andere kant melk, yoghurt,
chocolademelk, chocola, chocoladepasta, tropisch fruit, frisdrank, snoep en
chemisch bewerkt voedsel.
Door deze extreme polariteit vertoont het kind meestal
gemengde kenmerken van beide vormen en is het gedrag onvoorspelbaar en
chaotisch en het humeur erg wispelturig.
Het evenwicht
herstellen met MB
De verantwoordelijkheid voor onze eigen gezondheid beperkt
zich niet tot onszelf, maar strekt zich ook uit tot onze kinderen en
kleinkinderen. Vandaar het belang van evenwichtige voeding tijdens de
zwangerschap, de opvoeding van het kind en de volwassenheid.
De hoofdbekommernis van macrobiotiek met betrekking tot
ziekte is ziekte te voorkomen. Deze preventie van ziekte begint bij het zich bewust worden van de universele
orde in onszelf en onze omgeving en het spontaan leven
volgens die orde van dag tot dag,wat zich onder andere weerspiegelt in onze
voedingswijze. Op deze manier waarborgen we, zonder buitengewone zorg of bezorgdheid
onze eigen gezondheid en die van volgende generaties.
Door middel van de macrobiotische voedingstherapie is het
mogelijk een geleidelijke verbetering te bewerkstelligen. Dit geldt niet of in
mindere mate bij kinderen met aangeboren afwijkingen in het zenuwstelsel.
Concentratie, beheerste bewegingen, zelfbeheersing en sociaal gedrag kan zich
in de loop van enkele maanden verbeteren. Tegelijk kan medicatie stapsgewijze
in overleg met een arts afgebouwd worden. Deze periode kan door ondersteuning met
Bachbloesemremedies of constitutionele homeopathische
middelen verkort worden.
Aangezien ADHD in het algemeen een extreme stoornis is,
biedt het standaard macrobiotisch dieet het meeste
kans op verbetering. In eerste instantie dienen daartoe de bovenvermelde
extreme voedingsmiddelen en dranken vermeden te
worden. In tweede instantie kan het dieet uit volgende verhoudingen bestaan:
·
40-60% volle granen
Met name maïs, haver, rijst en gierst
bevorderen een goede werking van het centrale zenuwstelsel. Bij yangere ADHD-vormen kun je vaker
maïs in diverse vormen geven en boekweit vermijden. Bij de yinnere
vormen kan boekweit wel. Haver en gierst moeten per geval uitgetest worden. De
kookwijze van de granen moet individueel aangepast worden. In de yinnere gevallen kun je de granen eerst roosteren en daarna
koken. Ook de drukkookpan kan gebruikt worden. Bij de yangere
gevallen horen rustigere kookstijlen, waaronder ook geregeld rijstcrème. Ook
rogge en spelt mogen niet op een zenuwversterkend menu ontbreken.
·
20-30% groenten
Voor de yange vorm kan de helft
tot drie vierde van de groenten bestaan uit bladgroenten en lichtere bereidingen
en de helft tot een vierde uit wortel-, bol- en knolgroenten.
Voor de yinnere vormen kunnen zwaardere bereidingen
gebruikt worden zoals smoren in eigen vocht (nishimi)
en stoofpotten van diverse wortelgroenten (kinpira en nituke).
Penwortelgroenten hebben dezelfde signatuur als het centraal
zenuwstelsel en helpen bij het herstel ervan. Stoofpotten kunnen bereid worden
met een of meer van volgende wortelgroenten: wortelen, pastinaak,
peterseliewortel, ijskegeltjes, daikon, schorseneer en kliswortel. Wilde
wortels zoals paardebloem, kliswortel en distelwortel zijn uitstekend. Als bindmiddel
kan kuzu aangewend worden om dezelfde reden
als de wortelgroenten.
·
10-15% peulvruchten
Zoals azukibonen, linzen, kikker-, split- en doperwten
evenals mungbonen geregeld voorgeschoteld worden bij
de yinnere vormen. Ze kunnen af en toe afgewisseld
worden met tempeh of gebakken tofu. Bij de yangere vormen mogen grotere bonen op tafel komen en kan tofu lichter bereid worden. Ook sojascheuten (taugé) kan in
diverse bereidingen. 0ok peulvruchten zijn rijk aan vitamines van het B-complex en lecitine, waarvan al
langer een gunstig effect op de hersenwerking bekend is. Bovendien bevatten ze isoflavonen, stoffen die de prikkeloverdracht in de
hersenen harmoniseren.
·
5% zeewier
Vooral kombu, mekabu en hiziki de voorkeur bij de yinnere
varianten. Bij de yangere mogen kanten, nori, wakame,
arame en dulce vaker. Zeewier bevat zowat alle
mineralen en oligo-elementen die het zenuwstelsel
nodig heeft.
·
5% misosoep
Voor yinnere vormen van ADHD mag misosoep
wat donkerder zijn en licht zout van smaak. Wanneer kinderen veel trek in zoet
krijgen, is het zaak minder en lichtere soorten van
miso te gebruiken. Dat doen we ook voor hyperactieve kinderen. In die gevallen
kan miso ook door zuinig gebruikte shoyu vervangen worden. In de soep kunnen
een of meer groenten verwerkt worden, evenals peulvruchten of granen. Bij yinnere vormen of in koude seizoenen kunnen ook vis of
zeevruchten meegekookt.
·
5-10% vis, schaaldieren en
zeevruchten
Twee tot drie keer
per week kan wat vis geserveerd worden. Bij voorkeur vis die boven in de zee
zwemt zoals sardien, haring of makreel of zoetwatervis zoals forel, zalmforel
of zalm. Yinnere kinderen mogen ook schaaldieren of
zeevruchten krijgen, ook bonitovlokken zijn gunstig
voor hun toestand. De yangere kinderen zijn beter
gebaat met vis die dieper in de zee zwemt zoals kabeljauw of platvissen. Zij krijgen
ook minder vaak en kleinere hoeveelheden ervan. Vis bevat naast mineralen en oligo-elementen ook de omegavetzuren. Van deze laatsten is inmiddels bewezen dat
ze zowel de concentratie als de hyperactiviteit verbeteren.
·
0-5% noten en fruit
Walnoten of hazelnoten kunnen tussendoor gegeten of in toetjes
verwerkt worden. Kastanjes mogen vaker en kunnen ook met granen meegekookt.
Hazelnoten bevatten ijzer en fosfor en walnoten vitamine B3, stoffen die een
goede werking van de hersenen bevorderen. Het gebruik van fruit moet per geval
en volgens seizoen overwogen worden. Bij yangere vormen
kan het vaker dan bij yinne vormen. In de yinne gevallen kan fruit beter beperkt worden tot af en toe
wat bereide appel of abrikoos.
·
2% zaden
Vanwege de rijkdom aan mineralen en oligo-elementen
zijn ook zaden van belang voor een goed functionerend zenuwstelsel. Met name sesamzaad dient in dit verband een eervolle
vermelding. Ook alfalfazaad is gunstig. Zij
kunnen het best in gerechten met granen en zeewieren verwerkt worden om het
effect van deze voedingsmiddelen te verhogen.
·
Smaakmakers en condimenten
Mirin en rijstazijn kan mondjesmaat bij yange gevallen. Bij
de yinnere moet het effect uitgetest worden. Umeboshi en goma-wakame (poeder van gemalen sesam en wakame) kan in
beide gevallen in kleine hoeveelheden in bereidingen verwerkt worden.
Verscheidene tuinkruiden kunnen gerechten op smaak brengen. Medicinale
smaakmakers als gomasio en tekka
moeten met de nodige omzichtigheid aangewend worden, omdat de samenstelling, de dosis en de
frequentie nauw luisteren. Bij yinnere vormen kan gomasio van twaalf tot achttien delen sesamzaad op één
deel zeezout, twee tot driemaal per dag een tweetal koffielepels. Bij yangere vormen kan men gomasio
beter niet geven ofwel in bepaalde condities in een verhouding van achttien tot
twintig delen sesamzaad op één deel zout en alleen een of twee theelepels. Tekka is zo ongeveer het meest yange
medicinale product dat er bestaat. Veiligheidshalve wordt deze bereiding alleen
bij yinnere kinderen voorzichtig geprobeerd. Bij deze beide zoute bereidingen moeten we ook weer letten
op de signalen van het kind. Als het teveel dorst krijgt of te grote trek in
zoet, de toediening aanpassen. Gember beschouwt men wetenschappelijk
als ‘adaptogeen’, wat wil zeggen dat het zowel een
overactief zenuwstelsel kalmeert als een te zwak werkend zenuwstelsel
stimuleert. Je kunt het dus in alle gevallen met kleine beetjes in bereidingen
verwerken.
·
Aangepaste hoeveelheid en soort
drank
Neutrale dranken als driejarenthee
of lichte granenkoffie kunnen het vaakst gegeven worden.
Hyperactieve kinderen worden kalmer van thees zoals lindebloesem, basilicum, kamille,
Roomse kamille, lavendel, citroenmelisse en passiebloem.
Uitwendige
behandelingen en oefeningen
Symptomen en conditie kunnen als volgt behandeld worden:
1. Doe regelmatig ontspanningsoefeningen om het kind tot
rust te brengen. De meeste kinderen vinden de oefeningen leuk om te doen.
2. Leg je handen lichtjes boven op het hoofd en wissel de
positie af. Maak ook rustige strijkbewegingen langs de ruggengraat. Bij
hyperkinetische kinderen van beneden naar boven. En bij aandachtsgestoorde
kinderen omgekeerd.
3. Chanten als aparte oefening of
samen met ontspanningsoefeningen of handoplegging. Adem rustig en diep in en
maak bij het uitademen de klank ‘mmm’ of ‘soe’.
4. Geef onrustige kinderen een paar keer per week een kort
ontspannend bad met lavendelaroma.
Levenswijze
1. Gebruik zoveel mogelijk ecologisch verantwoorde
interieurmaterialen en onderhoudsproducten in je woning.
2. Gebruik natuurlijke en ecologische hygiëneproducten.
3. Gebruik natuurlijke plantaardige vezels in kleding.
4. Ga vaak met je kinderen wandelen of fietsen in de natuur.
Planten geven rust.Laat ze ook in de buurt van stilstaand of rustig kabbelend
water spelen. Ook dit werk kalmerend.
5. Lees verhalen voor als rustgevende activiteit of laat ze
zelf uit kinder- of jeugdliteratuur voorlezen.
6. Zing samen met je kind rustige liedjes of laat het in een
kinderkoor meezingen.
7. Hou rekening met de tips van zelfhulp.
(zie boven).
8. Zorg voor sociale en emotionele opvang van ADHD-kinderen. Spreek regelmatig met ze en laat ze over hun
gevoelens van frustratie en dergelijke spreken.
9. Geef ze het gevoel dat je er voor ze bent.
Spirituele aspecten
In bepaalde gevallen hebben ADHD-kinderen
moeilijkheden gehad om te incarneren, waardoor ze zich lichamelijk en
geestelijk niet goed in hun vel voelen. Wanneer de entiteit tegen het leven
opziet en zich tegen het indalen in de foetus verzet, ontstaat er vaak een
gestoord lichaamsbewustzijn en problemen met aanpassing aan de
sociale omgeving.
In ander gevallen kan de entiteit te
maken hebben gehad met levens van dominantie, agressie of gewelddadigheid en
moet hij in dit leven leren omgaan met oorzaak-gevolg
reacties in conflictsituaties en zelfbeheersing en vredevolle oplossingen
leren.
In nog andere gevallen hoort de entiteit bij de grote
incarnatiegolf die in deze tijd de opdracht heeft egocentrisme, eigenzinnigheid
en driftigheid te transformeren in maatschappelijk aangepast gedrag, respect
voor de anderen en dienstbaarheid voor een groter geheel.
In al deze gevallen zijn specifieke opvoedingsrichtlijnen
met professionele hulpverleners overlegd worden.
Tot slot hebben ouders van probleemkinderen vaak karmisch bepaalde relaties waarbij ook de ouders bepaalde
geestelijke eigenschappen kunnen ontwikkelen en levenslessen kunnen leren.
We leren immers altijd, overal en van iedereen.
Jan Box
Jan
Box studeerde antropologie,
archeologie, wijsbegeerte en letteren. Daarna westerse en oosterse geneeskunde
en macrobiotiek aan het Kushi Instituut in Antwerpen
en in Boston. Gaf leiding aan het macrobiotisch
centrum De Spiraal in Tongeren en was vaste medewerker aan het Oost West
Centrum (OWC) De Levensboom in Hasselt. Is nu verbonden aan het Hoger Instituut
voor Integrale Gezondheidszorg. Gaf talloze lezingen, cursussen en workshops
over de macrobiotische voedings-, genees-,
leef- en zienswijze en is 25 jaar werkzaam als
macrobiotisch consulent.
Literatuur:
Gunning, B. en A. Paternotte, ‘Toen we de bijsluiter lazen…’, medicatie
bij kinderen met ADHD, Landelijke Vereniging
Balans, 1997.
Hartmann, Thom, ADHD, complete gids voor kinderen en volwassenen,
Berchem, 2003
Huibers, Jaap, Voeding en gedrag, Deventer,1988.
Jack, Alex, Let Food Be Thy Medicine, Becket, MA,1991.
Kushi,
Michio & Aveline, Food Governs Your Destiny, Teachings of Namboku Mizuno,
Michio Kushi & Alex Jack, GeneesWijzer, R’dam,
2006.
Kushi,
Michio & Aveline, Macrobiotic Childcare and Family Health,
Miller, Saul
and Jo Anne, Food for Thought, A New Look at Food and Behavior,
Pfeiffer, Carl, Voeding en psyche, orthomoleculaire voeding
bij geestelijke disharmonie, Deventer
Reader’s Digest, Medische doorbraken, A’dam-Brussel, 2004.
Reader’s Digest, Voeding die schaadt, voeding die baat, complete
gids over de invloed van voeding onze gezondheid, A’dam-Brussel,
1997.
Renson, Ine, ADHD-kinderen, eerst een pilletje en dan naar school, Nieuwsbrief, kinderen- en jongerentelefoon, 2003, 2, 7, 30-34.
Richardson, Alexandra,
Vetzuren en dyslexie, dyspraxie,
ADHD en het autistisch spectrum,
Impact van voeding op gezondheid, recente ontwikkelingen, 2004, 6,
41- 56.
Websites:
http://www.adhd.nl;
http://www.zitstil.be