Het tien-dagen-rijstdieet

 

Het rijstdieet (ook bekend als dieet no. 7) is in de jaren zestig en zeventig populair geworden door het boek Zen Macrobiotics van George Ohsawa. Het wordt in het algemeen voor een korte periode toegepast, bijvoorbeeld 10 dagen, als een vastenkuur bij lichamelijke klachten, reinigingskuur in de vastentijd, of om geestelijke helderheid te verkrijgen, bij een vertroebelde blik of als men zich ziet geconfronteerd met een complexe situatie of probleem.

Hieronder volgt een uiteenzetting van de verschillende gunstige effecten en aspecten van het dieet, en bepaalde risico’s die er mee gepaard gaan, door Herman Aihara, gevolgd door enkele recepten van granen en groenten, door Cornellia Aihara.

 


In zijn boek Zen Macrobiotics (waar van de oorspronkelijke Japanse uitgave - getiteld Diet for Health and Happiness - in twintig jaar een miljoen exemplaren verkocht waren) schrijft George Ohsawa in het hoofdstuk Ten Ways of Good Eating and Drinking: “Er zijn 10 manieren van voeden, waarmee je een gezond en gelukkig leven kunt bewerkstelligen, wanneer je weet hoe je de yin/yang balans kunt bewaren in overeenstemming met onze oosterse filosofie. Maar zelfs zonder begrip van de theorie kun je elk van deze eetwijzen kiezen door de macrobiotische richtlijnen goed te bestuderen.”

 

De tien manieren zijn als volgt:


 

No.

Volle granen

Gekookte groenten*

Soep

 

Dierlijke voeding

Salades, fruit

Desserts

Dranken

7

100%

 

 

 

 

 

6

  90%

  10%

 

 

 

 

 

5

  80%

  20%

 

 

 

 

 

4

  70%

  20%

  10%

 

 

 

Zo weinig

3

  60%

  30%

  10%

 

 

 

mogelijk

2

  50%

  30%

  10%

  10%

 

 

1

  40%

  30%

  10%

  20%

 

 

 

-1

  30%

  30%

  10%

  20%

  10%

 

 

-2

  20%

  30%

  10%

  25%

  10%

  5%

 

-3

  10%

  30%

  10%

  30%

  15%

  5%

 

* Hieronder worden ook gerekend zeegroenten, bonen, linzen en erwten

 


Als we goed naar deze tabel kijken, zien we dat deze tien diëten de eetwijzen van vele landen vertegenwoordigen. Omdat Ohsawa het hoogste dieetnummer adviseerde als het meest gemakkelijk, eenvoudig en verstandig, werd “Dieet no. 7” een van de bekendste diëten van de VS.

Zij die Zen Macrobiotics lazen probeerden meestal wel dieet no. 7 na te volgen, maar niet zozeer de lagere dieetnummers. Ongelukkigerwijs werd de conditie van enkele mensen juist slechter door het strikt navolgen van dieet no. 7. Wat waren hiervan de oorzaken?

In de meeste gevallen was langdurig drugs- en/of medicijngebruik in het spel. Drugs tasten het zenuwstelsel aan, waardoor allerlei neuro-hormonale processen ten behoeve van de stofwisseling van slag raken, met als resultaat fysiologische en psychische schommelingen en instabiliteit. Dieet no. 7 versterkt deze effecten en maakt ze meer zichtbaar. Zeker bij Amerikanen, die een constitutie en conditie hebben gebaseerd op de consumptie van vlees, zuivel en witbrood. Voor hen is een rigoureuze overstap op dieet no. 7 net als vasten, omdat zij in het begin de voedingsstoffen uit volle rijst (of andere granen) niet volledig kunnen assimileren: hun spijsverteringsstelsel is daar niet aan gewend.

Vasten is een goede remedie tegen vele ziekten, lees bijv. Fasting Cure van Upton Sinclair (http://www.healingcancernaturally.com/fasting-cure-for-health.html) , maar het kan soms ook zeer sterke en drastische reacties en veranderingen veroorzaken, speciaal bij mensen die door langdurig drugs- en/of medicijngebruik hun zenuwstelsel hebben beschadigd. Door het tekort aan eiwitten en essentiële aminozuren in dit dieet, zet het lichaam de cellen en organen aan tot maximaal functioneren. Het lichaam maakt uit schaarste gebruik van elke aanwezige en beschikbare bouwsteen, inclusief opgeslagen afval- en gifstoffen. Als gevolg daarvan brengt dieet no. 7 vaak afval- en gifstoffen in de bloedsomloop. Zijn de nieren en de lever zwak, dan blijven deze stoffen in het bloed circuleren, in plaats van geëlimineerd worden uit het lichaam, en kunnen ze verschillende symptomatische klachten geven. Slapte en vermoeidheid komen vaak voor. Als de gifstoffen naar de keelholte gaan, zal men gaan hoesten en men voelt zich depressief als deze stoffen naar de hersenen gaan.

Het gevaarlijkste effect van dieet no. 7 doet zich voor bij fanatieke personen. Het dieet leidt bij sommigen gemakkelijk tot een kluizenaarshouding, een terugtrekking uit het sociale leven. Ze staan dan niet meer open voor advies van anderen, overtuigd van hun gelijk. Mensen die zich hierin herkennen, zouden dieet no. 7 niet moeten navolgen, in het verleden heeft het vooral bij hen tot grote problemen geleid.

 

Hoewel sommigen dus problemen ondervonden met dieet no. 7 hebben de meeste die het probeerden er veel baat bij gehad, zoals:

  1. Vermindering van overtollig lichaamsgewicht. Vrijwel alle mensen met overgewicht wisten hun gewicht tot normale proporties terug te brengen, zelfs degenen die niet strikt dieet no. 7 navolgden.
  2. Vrijwel iedereen voelde zich beter, hadden een helderder geest en konden hun zorgen loslaten.
  3. Velen voelden zich energiek en konden gemakkelijk lopen en joggen.
  4. Het geneest constipatie. Mensen krijgen constipatie als ze teveel geraffineerd voedsel eten, omdat daar niet genoeg vezels in zitten die de darmwerking stimuleren. Volle granen, met name rijst, bevatten veel vezels die de darmwerking stimuleren.

 

Granen en de Suikerbalans

Dieet no. 7 brengt het suiker (of glucose) metabolisme in evenwicht. De glucosebalans wordt gecontroleerd door twee hormonale stoffen, namelijk insuline en cortisol. Insuline wordt uitgescheiden door de pancreas en zorgt ervoor dat glucose uit het bloed in de cel komt en verlaagd dus de bloedsuikerspiegel. Cortisol wordt uitgescheiden door de bijnierschors en verhoogd de glucose in het bloed doordat het glycogen omzet in glucose. Deze twee hormonen houden de bloedsuikerspiegel constant op 100 mg/100 cc.

Een toename in het bloedsuikerniveau veroorzaakt een insulineverhoging, die uiteindelijk resulteert in een verlaagd bloedsuikerniveau. Deze toestand stimuleert de bijnierschors tot de aanmaak van cortisol, die op zijn beurt weer zorg draagt voor een verhoging van het bloedsuikerniveau.

Wanneer men suikerproducten eet, stijgt het glucose in het bloed zeer snel, met als gevolg een hoge uitscheiding van insuline door de eilandjes van Langerhans in de pancreas en glucose wordt in de lichaamscellen gebracht om de bloedsuikerspiegel te verlagen. Met andere woorden: teveel suiker in de voeding kan een lage bloedsuikerspiegel veroorzaken (hypoglycemie). Zo iemand voelt zich depressief na een korte energetische opleving.

Aan de andere kant transformeren granen veel trager in glucose in het spijsverteringskanaal en veroorzaken een veel geleidelijker stijging van de bloedsuikerspiegel. Daarom worden er geen grote hoeveelheden insuline uitgescheiden en vinden er geen ‘suikerdips’ plaats. Met andere woorden: het glucoseniveau blijft redelijk constant bij een op granen gebaseerde voeding.

Een graandieet geeft een redelijk constante stofwisseling en een stabiele geestesgesteldheid. Men is niet snel overstuur, zelfs niet in noodsituaties, omdat de bloedsuikerspiegel constant blijft.

Bovendien, omdat suiker geen mineralen bevat, worden in het lichaam opgeslagen mineralen vrijgemaakt om de zuurgraad van het bloed constant t houden (= licht alkalisch). Met andere woorden: suiker berooft het lichaam van mineralen, met name calcium. Volle granen (niet geraffineerd) bevatten zulke mineralen. Daarom, hoewel granen zuurvormend zijn, zullen zij gemakkelijk alkaliseren.

 

Granen en de Zuur-Basebalans

Zoals gezegd, granen zijn zuurvormend, daarom vereist een op granen gebaseerde eetwijze enkele basevormende voedingsmiddelen. Basevormend zijn: fruit, groenten, zeegroenten, zaden, miso, tamari, shoyu, zeezout. Daarom adviseerde Ohsawa sesamzout (gomasio) bij de granen te eten, zodat het basevormende sesamzout het lichaamsvocht alkaliseert. Wanneer we proberen balans te maken tussen zuurvormende en basevormende voeding, dienen we daarbij ook het yin/tang aspect van de voeding te betrekken.

Yinne basevormende voeding dient dan gecombineerd te worden met yange zuurvormende voeding, zoals bijvoorbeeld fruit met vlees. Yange basevormende voeding maakt evenwicht met yinne zuurvormende voeding, zoals bijvoorbeeld miso, shoyu of zout met granen. (Opm.: granen zijn yin ten opzichte van zout, miso of shoyu, maar yang vergeleken met groenten.)

De meeste Amerikanen [en West-Europeanen/PT] eten veel zuurvormende gerechten bij het avondeten, zoals vlees, kip, kaas en kunnen ’s morgens niet uit bed komen (verzuurde conditie). Dan hebben ze veel koffie en vruchtensap nodig om op gang te komen (dit zijn sterk basevormende dranken). Met een op granen gebaseerde voedingswijze heeft men ’s morgens geen koffie nodig om wakker te worden en wordt een alkalische conditie gemakkelijk in stand gehouden.

 

Granen en Eiwitten

Granen behoren tot de belangrijkste bronnen van eiwit in het verre oosten. Ze bevatten een aanzienlijk gehalte aan eiwitten en het gehalte aan essentiële aminozuren (EAZ) is goed in de meeste granen. Dit gezegd zijnd, voor de consumptie van de minimale dagelijkse dosis (MDD) aan EAZ zou men een pond granen per dag dienen te eten, dat is teveel voor de meeste westerse mensen. Daarom zal dieet no. 7 op termijn een tekort aan EAZ veroorzaken, vooral cystine en methionine. Veel mensen voelen een onbedwingbare behoefte aan een bepaalde dierlijke eiwitbron na een zekere periode dieet no. 7 te hebben gevolgd, een teken van EAZ-tekort. Men kan dan beter deze behoefte te bevredigen door het eten van een kleine hoeveelheid ervan. Gewoonlijk verdwijnt dan die behoefte. Beter nog is het om dieet no. 7 aan te vullen met eiwitrijke voeding van plantaardige oorsprong, zoals miso, natto, nori, tarwegluten (seitan), etc.

Er zijn veel heerlijke recepten met alleen granen of met granen en een beetje groente, zie hierna de recepten van Cornellia Aihara. Een dergelijk voedingswijze zal het lichaam verjongen, maar zoals gezegd, het kan een behoefte oproepen naar dierlijke voeding, vooral bij mensen die omschakelen van een gangbaar dieet naar macrobiotische voeding en dieet no. 7 gebruiken om bepaalde kwalen of ziekten te genezen.

 

Herman Aihara


 

Uit: Rice And The Ten Days Rice DietLennie Richards, Al Bauman and others © 1976 G.O.M.F.

Vertaling en bewerking: Peter Termars