Het tien-dagen-rijstdieet
Het rijstdieet (ook bekend als dieet no. 7)
is in de jaren zestig en zeventig populair geworden door het boek Zen Macrobiotics
van George Ohsawa. Het wordt
in het algemeen voor een korte periode toegepast,
bijvoorbeeld 10 dagen, als een vastenkuur bij lichamelijke klachten, reinigingskuur
in de vastentijd, of om geestelijke helderheid te verkrijgen, bij een
vertroebelde blik of als men zich ziet geconfronteerd met een complexe situatie
of probleem.
Hieronder volgt een
uiteenzetting van de verschillende gunstige effecten en aspecten van het dieet,
en bepaalde risico’s die er mee gepaard gaan, door Herman Aihara,
gevolgd door enkele recepten van granen en groenten, door Cornellia
Aihara.
In zijn boek Zen Macrobiotics (waar van de oorspronkelijke Japanse
uitgave - getiteld Diet
for Health and Happiness - in twintig jaar een
miljoen exemplaren verkocht waren) schrijft George Ohsawa in het hoofdstuk Ten
Ways of Good Eating and Drinking: “Er zijn
10 manieren van voeden, waarmee je een gezond en gelukkig leven kunt
bewerkstelligen, wanneer je weet hoe je de yin/yang balans kunt bewaren in
overeenstemming met onze oosterse filosofie. Maar zelfs zonder begrip van de
theorie kun je elk van deze eetwijzen kiezen door de macrobiotische richtlijnen
goed te bestuderen.”
De tien manieren zijn als volgt:
|
No. |
Volle granen |
Gekookte groenten* |
Soep |
Dierlijke voeding |
Salades, fruit |
Desserts |
Dranken |
|
7 |
100% |
|
|
|
|
|
|
|
6 |
90% |
10% |
|
|
|
|
|
|
5 |
80% |
20% |
|
|
|
|
|
|
4 |
70% |
20% |
10% |
|
|
|
Zo weinig |
|
3 |
60% |
30% |
10% |
|
|
|
mogelijk |
|
2 |
50% |
30% |
10% |
10% |
|
|
|
|
1 |
40% |
30% |
10% |
20% |
|
|
|
|
-1 |
30% |
30% |
10% |
20% |
10% |
|
|
|
-2 |
20% |
30% |
10% |
25% |
10% |
5% |
|
|
-3 |
10% |
30% |
10% |
30% |
15% |
5% |
|
* Hieronder
worden ook gerekend zeegroenten, bonen, linzen en erwten
Als we goed naar deze tabel kijken, zien we dat deze tien diëten de
eetwijzen van vele landen vertegenwoordigen. Omdat Ohsawa
het hoogste dieetnummer adviseerde als het meest gemakkelijk, eenvoudig en
verstandig, werd “Dieet no. 7” een van de bekendste
diëten van de VS.
Zij die Zen Macrobiotics
lazen probeerden meestal wel dieet no. 7 na te volgen, maar niet zozeer de
lagere dieetnummers. Ongelukkigerwijs werd de conditie van enkele mensen juist
slechter door het strikt navolgen van dieet no. 7. Wat waren hiervan de
oorzaken?
In de meeste gevallen was langdurig drugs- en/of medicijngebruik in het
spel. Drugs tasten het zenuwstelsel aan, waardoor allerlei neuro-hormonale
processen ten behoeve van de stofwisseling van slag raken, met als resultaat
fysiologische en psychische schommelingen en instabiliteit. Dieet no. 7
versterkt deze effecten en maakt ze meer zichtbaar. Zeker bij Amerikanen, die
een constitutie en conditie hebben gebaseerd op de consumptie van vlees, zuivel
en witbrood. Voor hen is een rigoureuze overstap op dieet no. 7 net als vasten,
omdat zij in het begin de voedingsstoffen uit volle rijst (of andere granen)
niet volledig kunnen assimileren: hun spijsverteringsstelsel is daar niet aan
gewend.
Vasten is een goede remedie tegen vele ziekten, lees bijv. Fasting Cure van Upton
Sinclair (http://www.healingcancernaturally.com/fasting-cure-for-health.html)
, maar het kan soms ook zeer sterke en drastische reacties en veranderingen
veroorzaken, speciaal bij mensen die door langdurig drugs- en/of
medicijngebruik hun zenuwstelsel hebben beschadigd. Door het tekort aan
eiwitten en essentiële aminozuren in dit dieet, zet het lichaam de cellen en
organen aan tot maximaal functioneren. Het lichaam maakt uit schaarste gebruik
van elke aanwezige en beschikbare bouwsteen, inclusief opgeslagen afval- en gifstoffen. Als gevolg daarvan brengt dieet no. 7
vaak afval- en gifstoffen in de bloedsomloop. Zijn de
nieren en de lever zwak, dan blijven deze stoffen in het bloed circuleren, in
plaats van geëlimineerd worden uit het lichaam, en kunnen ze verschillende
symptomatische klachten geven. Slapte en vermoeidheid komen vaak voor. Als de
gifstoffen naar de keelholte gaan, zal men gaan hoesten en men voelt zich
depressief als deze stoffen naar de hersenen gaan.
Het gevaarlijkste effect van dieet no. 7 doet zich voor bij fanatieke
personen. Het dieet leidt bij sommigen gemakkelijk tot een kluizenaarshouding,
een terugtrekking uit het sociale leven. Ze staan dan niet meer open voor
advies van anderen, overtuigd van hun gelijk. Mensen die zich hierin herkennen,
zouden dieet no. 7 niet moeten navolgen, in het verleden heeft het vooral bij
hen tot grote problemen geleid.
Hoewel sommigen dus problemen ondervonden met dieet no. 7 hebben de
meeste die het probeerden er veel baat bij gehad, zoals:
Granen en de
Suikerbalans
Dieet no. 7 brengt het suiker (of glucose)
metabolisme in evenwicht. De glucosebalans wordt gecontroleerd door twee
hormonale stoffen, namelijk insuline en cortisol. Insuline wordt uitgescheiden
door de pancreas en zorgt ervoor dat glucose uit het bloed in de cel komt en verlaagd
dus de bloedsuikerspiegel. Cortisol wordt uitgescheiden door de bijnierschors
en verhoogd de glucose in het bloed doordat het glycogen
omzet in glucose. Deze twee hormonen houden de bloedsuikerspiegel constant op
100 mg/100 cc.
Een toename in het bloedsuikerniveau veroorzaakt een insulineverhoging,
die uiteindelijk resulteert in een verlaagd bloedsuikerniveau. Deze toestand
stimuleert de bijnierschors tot de aanmaak van cortisol, die op zijn beurt weer
zorg draagt voor een verhoging van het bloedsuikerniveau.
Wanneer men suikerproducten eet, stijgt het
glucose in het bloed zeer snel, met als gevolg een hoge uitscheiding van
insuline door de eilandjes van Langerhans in de
pancreas en glucose wordt in de lichaamscellen gebracht om de bloedsuikerspiegel
te verlagen. Met andere woorden: teveel suiker in de voeding kan een lage
bloedsuikerspiegel veroorzaken (hypoglycemie). Zo iemand voelt zich depressief
na een korte energetische opleving.
Aan de andere kant transformeren granen veel trager in glucose in het
spijsverteringskanaal en veroorzaken een veel geleidelijker stijging van de
bloedsuikerspiegel. Daarom worden er geen grote hoeveelheden insuline
uitgescheiden en vinden er geen ‘suikerdips’ plaats.
Met andere woorden: het glucoseniveau blijft redelijk constant bij een op granen gebaseerde voeding.
Een graandieet geeft een redelijk constante stofwisseling en een
stabiele geestesgesteldheid. Men is niet snel overstuur, zelfs niet in
noodsituaties, omdat de bloedsuikerspiegel constant blijft.
Bovendien, omdat suiker geen mineralen bevat, worden in het lichaam
opgeslagen mineralen vrijgemaakt om de zuurgraad van het bloed constant t
houden (= licht alkalisch). Met andere woorden: suiker berooft het lichaam van
mineralen, met name calcium. Volle granen (niet
geraffineerd) bevatten zulke mineralen. Daarom, hoewel granen zuurvormend zijn,
zullen zij gemakkelijk alkaliseren.
Granen en de Zuur-Basebalans
Zoals gezegd, granen zijn zuurvormend, daarom vereist een
op granen gebaseerde eetwijze enkele basevormende
voedingsmiddelen. Basevormend zijn: fruit, groenten,
zeegroenten, zaden, miso, tamari, shoyu, zeezout. Daarom adviseerde Ohsawa sesamzout (gomasio) bij de
granen te eten, zodat het basevormende sesamzout het
lichaamsvocht alkaliseert. Wanneer we proberen balans te maken tussen
zuurvormende en basevormende voeding, dienen we
daarbij ook het yin/tang aspect van de voeding te betrekken.
Yinne basevormende voeding dient dan gecombineerd
te worden met yange zuurvormende voeding, zoals bijvoorbeeld fruit met vlees. Yange
basevormende voeding maakt evenwicht met yinne zuurvormende voeding, zoals bijvoorbeeld
miso, shoyu of zout met granen. (Opm.: granen zijn yin
ten opzichte van zout, miso of shoyu, maar yang vergeleken met groenten.)
De meeste Amerikanen [en West-Europeanen/PT]
eten veel zuurvormende gerechten bij het avondeten, zoals vlees, kip, kaas en
kunnen ’s morgens niet uit bed komen (verzuurde conditie). Dan hebben ze veel koffie en vruchtensap
nodig om op gang te komen (dit zijn sterk basevormende
dranken). Met een op granen
gebaseerde voedingswijze heeft men ’s morgens geen koffie nodig om wakker te
worden en wordt een alkalische conditie gemakkelijk in stand gehouden.
Granen en
Eiwitten
Granen behoren tot de belangrijkste bronnen van eiwit in het verre
oosten. Ze bevatten een aanzienlijk gehalte aan eiwitten en het gehalte aan
essentiële aminozuren (EAZ) is goed in de meeste granen. Dit gezegd zijnd, voor
de consumptie van de minimale dagelijkse dosis (MDD) aan EAZ zou men een pond
granen per dag dienen te eten, dat is teveel voor de meeste westerse mensen.
Daarom zal dieet no. 7 op termijn een tekort aan EAZ veroorzaken, vooral cystine en methionine. Veel
mensen voelen een onbedwingbare behoefte aan een bepaalde dierlijke eiwitbron
na een zekere periode dieet no. 7 te hebben gevolgd, een teken van EAZ-tekort. Men kan dan beter deze behoefte te bevredigen
door het eten van een kleine hoeveelheid ervan. Gewoonlijk verdwijnt dan die
behoefte. Beter nog is het om dieet no. 7 aan te vullen met eiwitrijke voeding
van plantaardige oorsprong, zoals miso, natto, nori,
tarwegluten (seitan), etc.
Er zijn veel heerlijke recepten met alleen granen of met granen en een
beetje groente, zie hierna de recepten van Cornellia Aihara. Een dergelijk voedingswijze zal het lichaam verjongen,
maar zoals gezegd, het kan een behoefte oproepen naar dierlijke voeding, vooral
bij mensen die omschakelen van een gangbaar dieet naar macrobiotische voeding
en dieet no. 7 gebruiken om bepaalde kwalen of ziekten te genezen.
Herman Aihara
Uit: Rice And The Ten
Days Rice Diet – Lennie Richards, Al Bauman and
others © 1976 G.O.M.F.
Vertaling en bewerking: Peter Termars