Familieopstellingen op Pinksterweekend 2005

Veranderingen op zielsniveau

 

Al een paar jaar volg ik samen met Cees workshops familieopstellingen. Ik las een korte aankondiging erover van mensen die zich na hun opleiding wilden bekwamen in het concrete werk met familieopstellingen. Ik had eigenlijk meteen al het gevoel dat ik daar iets te zoeken had, dat het mij verder zou brengen in mijn persoonlijk functioneren en welbevinden na alles wat ik in diverse andere therapievormen had geleerd.

 

Ik ben er niet in teleurgesteld. Integendeel, ik ben zo gefascineerd geraakt dat ik sinds najaar 2004 zelf een opleiding volg om familieopstellingen te leren begeleiden.

Ik voelde zo’n sterke impuls van binnen om de opleiding te gaan doen en dat het zo bij mij past, dat ik dat niet kon negeren.

 

Waarom familieopstellingen?

Wij, mensen, ervaren in ons leven vaak problemen, die telkens weer terug komen. Hoeveel therapie je er ook tegen aan gooit, het helpt wel, maar je moet nog zoveel moeite doen en je ervan bewust zijn hoe en wat je doet om niet in je oude manier van doen te vervallen. Het gaat niet vanzelf. En soms helpen die therapieën helemaal niet voor sommige problemen. Dat is zoals ik het ervaren heb.

 

 

Telkens weer ben ik verbaasd als ik tijdens de workshops van anderen hoor welke gebeurtenissen er in hun familie hebben plaatsgevonden. Zonder dat er iemand schuld aan heeft.

En hoe sterk gebeurtenissen van verschillende generaties terug nu nog mensen kunnen belemmeren in hun functioneren.

Om wat voor feiten gaat het dan?

B.v. een ouder die is overleden terwijl een kind nog jong is, een eerdere belangrijke geliefde van wie geen afscheid is genomen, oorlog, ziektes die vaker in een familie voorkomen, emigratie, enz. enz.

En in iedere opstelling is het verbazingwekkend wat er geheeld kan worden.

Met familieopstellingen werk je op het niveau van de (familie)ziel. Na een opstelling (soms meteen erna, soms werkt een opstelling nog maanden door) vertoon je als vanzelf ander gedrag en voel je je stukken prettiger.

 

Wat is familieopstellingen?

Bert Hellinger is de man, die allerlei stromingen van psychologie en therapie heeft geïntegreerd tot systemisch werken.

Hij ontdekte en benoemde dat er binnen families (en ook binnen andere systemen, zoals organisaties en bedrijven) een aantal wetmatigheden gelden. Als er in deze wetmatigheden verstoringen optreden, functioneren mensen niet meer goed, vaak vervallen mensen dan in herhalingen van problemen.

 

Deze wetmatigheden zijn de volgende:

• Iedereen hoort erbij. In familieverband gaat dit heel ver. Jong overleden kinderen, en zelfs miskramen en abortussen, horen erbij, evenals belangrijke eerdere geliefden. Situaties die een grote invloed hebben gehad in een familie, b.v. oorlog, of een faillissement, horen er ook bij.
• Er bestaat een rangorde, een hiërarchie. De ouders zijn er eerst, daarna komen de kinderen. Het oudste kind heeft zijn eigen plaats net zoals de jongste.
• In relaties is er een balans tussen geven en nemen. De relatie tussen ouders en kinderen is de enige uitzondering op deze regel. Ouders geven en kinderen nemen. Als kinderen op hun beurt ouders worden, geven zij aan hun kinderen, en op die manier wordt het evenwicht hersteld. Kinderloze mensen zullen vaak op een andere manier geven, ofwel aan de familie, ofwel maatschappelijk.

 

Kinderen zijn loyaal aan hun ouders en willen dat hun ouders gelukkig zijn. Zij kunnen, volkomen onbewust, zorgen van hun ouders op zich nemen. Ouders zijn op hun beurt weer kinderen van hun ouders, en hebben wellicht ook iets van hun ouders op hun schouders genomen en dit wellicht weer aan hun kinderen doorgegeven. Sommige zaken spelen door in 3 of 4 generaties.

 

Door familieleden middels representanten in de ruimte neer te zetten (op te stellen) wordt zichtbaar waar een mogelijke verstoring zit.

 

Hoe gaat zo’n familieopstelling?

Een “cliënt” vertelt over een probleem, een thema, of een verlangen, dat telkens terug komt in zijn of haar leven. De begeleider bepaalt in overleg met de cliënt welke personen uit zijn of haar familie opgesteld gaan worden. Uit de aanwezige groep mensen vraag je dan mensen om b.v. je vader, moeder, partner, of kind, te vertegenwoordigen. Ook vraag je iemand om jezelf te vertegenwoordigen. De representanten wordt gevraagd om hun deelname te beschouwen als een gift aan de familie van de cliënt. Je plaatst de representanten een voor een in de ruimte op als een tableau vivant. De overige aanwezigen kijken toe. Je gaat zelf kijken naar de vertegenwoordigers van (een deel van) je familie.

 

Deze personen blijken iedere keer weer vanzelf exact de gevoelens en gewaarwordingen van degene die ze vertegenwoordigen te ervaren. Vervolgens wordt b.v. een persoon door de begeleider op een andere plek gezet met de bedoeling de reacties van de anderen op de verandering te inventariseren. Ook worden er een soort rituele zinnen naar elkaar toe uitgesproken.

Het werk richt zich op het harmoniseren van zaken die in de betreffende familie scheef zijn gegroeid, zonder oordeel, zonder schuldvraag, om de liefde weer te laten stromen.

Telkens blijkt weer, dat een opstelling iedereen heel veel doet. In de eerste plaats de “cliënt”, in de tweede plaats de vertegenwoordigers van familieleden die in de opstelling staan en ook degenen die “alleen maar” kijken.

Ook kan er in een 1-op-1 situatie met deze methode gewerkt worden.

 

Mijn eigen ervaringen

In de eerste periode dat ik de workshops volgde, heb ik langs de kant zitten kijken of ben ik gevraagd als representant in de opstellingen van anderen. Ik vond en vind het nog steeds heel bijzonder om even in de schoenen van iemand anders te staan en te ervaren wat er in die familie speelt en wat dat met de persoon die ik vertegenwoordig doet. Door de integere werkwijze en houding van de begeleiders leer ik om steeds beter te voelen. Het oordelen over mensen of families wordt daardoor minder, omdat de situaties zich voordoen zoals ze zijn.

Het meest opvallende vind ik, dat als Cees en ik allebei in dezelfde opstelling werden geplaatst, b.v. als man en vrouw, dat ook dan de energie van de personen voor wie we plaatsvervanger waren, sterker is dan de energie tussen ons. Als dan de relatie tussen ons in die opstelling is geharmoniseerd, voelt de band extra sterk. Dat is heel bijzonder voor ons allebei.

 

Het heeft bijna een jaar geduurd, voordat ik zelf een stukje van mijn familie heb opgesteld. Ik had zelf het idee, dat mijn thema eerst nog moest rijpen. Ook vond ik dat ik zorgvuldig om moest springen met de energie van mensen die in mijn opstelling zouden gaan staan en van de begeleiders.

Ik vond het verbijsterend om te zien dat in de opstellingen van mijn familie precies dezelfde vage, zware, met angst en kwaadheid geladen sfeer hing als ik altijd in mijn familie heb gevoeld. Ik voelde me soms schuldig tegenover degene die in mijn schoenen stond dat die zo iets zwaars moest ondergaan. En vervolgens realiseerde ik me dat ik al mijn hele leven dat zware voel, en dat mijn plaatsvervangster aan het eind van de opstelling er weer uit stapt. Pas na een aantal opstellingen merk ik dat die zware sfeer minder wordt en dat er telkens een stukje meer opgeklaard raakt. Ik heb meer inzicht in wat er zich heeft afgespeeld in de families van mijn vader en moeder en wat voor impact dat heeft gehad, en dat zij eigenlijk ook nauwelijks anders konden dan ze gedaan hebben.

 

Ik merk dat ik zachter aan het worden ben, dat mijn relatie met Cees zich nog weer meer verdiept, dat ik minder gauw klaar sta met mijn oordeel over anderen en milder ben tegenover anderen.

Professioneel gezien realiseer ik me, dat ik in de communicatietrainingen die ik geef, in feite met dezelfde energie werk als ik mensen in een rollenspel eigen situaties uit laat spelen.

Nu ik een aantal maanden met de opleiding bezig ben, krijg ik steeds meer bewondering voor de methode.

Mijn enthousiasme groeit nog steeds en ik wil het ook graag uitdragen.

 

Programma tijdens het Pinksterweekend

Samen met Erna Götzen en Hella Poldervaart bied ik een programma aan met een aantal oefeningen ter introductie. Daarna gaan we opstellingen doen.

Mia Macke, miaencees@uwnet.nl, tel: 023-5272235.