Zomerweken

Studeren in Antwerpen en Vermont

 

Het waren boeiende studieweken voor mij deze zomer. Eerst aan de Schelde, op Antwerpen’s Linkeroever, waar In de laatste van de drie Zomerweken die de Internationale Shiatsu School onder leiding van Jan en Mieke Vervecken ieder jaar organiseert, David Briscoe te gast was. Een week intensief studeren met twaalf andere studenten, onder wie vier van de internationale groep studenten van David’s on-line Counselor Training Course, was buitengewoon leerzaam en inspirerend. Mijn verblijf in Vermont voor de KI Summer Conference werd overschaduwd door het fatale ongeluk van David’s 18-jarige zoon Ira op de slotavond. De voorafgaande week was evenwel heel interessant, met sprekers als de uroloog dr. Yu, Denny Waxman, Bil Spear, Tom Monte en Verne Varona.

 

In de studieweek in Antwerpen kwam een reeks van onderwerpen aan bod, waaronder:

-          Hoe onze natuurlijke menselijke kwaliteiten te behouden en te herstellen

-          De verschillende boodschappen van de huid: praktische diagnose

-          Diagnose van de bloedkwaliteit en de zuur-base balans

-          Lever-ki stagnatie: een belangrijke oorzaak van gezondheidsproblemen bij vrouwen

-          Centrum van onze gezondheid: milt-pancreas en het suikermetabolisme

We deden veel oefeningen in diagnose: op elkaar, maar ook op een van de studenten die een tumor in de prostaat had en die zich beschikbaar stelde als case study. Zo konden we David’s werkwijze zien bij het geven van consulten, het stellen van de diagnose en het geven van aanbevelingen.

 

Volle granen basisvoedsel

De macrobiotische voeding en geneeskunst bestuderend, valt het mij telkens weer op dat zij een puur wetenschappelijke biologische basis heeft. Veel meer dan in de gangbare geneeskunde wordt de menselijke fysiologie (hoe werken de verschillende lichaamsfuncties) en pathologie (welke afwijkingen treden er op, hoe komt dat en hoe kunnen we zorgen dat het lichaam weer gaat functioneren zoals het is bedoeld) op kwaliteit beoordeeld. Neem bijvoorbeeld de menselijke cel, het kleinste levende organisme waaruit ons lichaam is opgebouwd. Miljarden cellen vormen weefsel, organen en orgaansystemen en al die cellen hebben een constante aanvoer van brandstof nodig, in de vorm van glucose. Dit is puur biologie.

Dan de volgende stap: welke voeding zou als basis moeten dienen om de cellen te voeden? In de macrobiotische visie is het antwoord heel logisch: volle granen, die hun complexe suikers in de lange weg door het spijsverteringsstelsel geleidelijk vrij geven in de bloedbaan, waar ze met zuurstof naar de cellen worden vervoerd. Zouden suiker en fruit ook als basisvoeding kunnen dienen? Nee, ze leveren teveel en te snelle energie, dat zorgt voor instabiliteit van de cel. Zou vlees als basisvoeding kunnen dienen? Proteïnen leveren onvoldoende energie, ze worden gebruikt om cellen op te bouwen. Bovendien is vlees een zeer geconcentreerde vorm van energie, het lichaam zal opbranden (vgl. Eskimo’s die met hun dieet van walvis- en robbenvlees gemiddeld niet veel ouder dan veertig jaar werden). Bij vleeseters moet het lichaam vanwege de intensieve verbranding afgekoeld worden: ijs, ijskoude dranken, ijsblokjes.

Er zijn meer bewijzen voor het gebruik van volle granen als basisvoeding. Onze tanden zijn voornamelijk geschikt voor het kauwen van granen. Verder bevat ons speeksel een enzym dat helpt de granen te verteren.

 

MB wil helen op elk niveau

Macrobiotiek beoogt werkelijk een holistische kijk te bieden, als een astronaut vanuit de ruimte het geheel overziend, niet gefocust op een enkel onderdeel. Als er aanbevelingen gedaan worden moeten die niet alleen een bepaalde klacht voorkomen of genezen, de aanbevelingen dienen de mens te helen op elk niveau: fysiek (symptomatisch en oorzakelijk), emotioneel, spiritueel. En de macrobiotische visie gaat veel verder dan dat: de aanbevelingen dienen ook voor alle mensen, het leefmilieu, de aarde, het universum heilzaam te zijn en niet alleen vandaag en morgen, maar ook over veertig jaar en over veertig eeuwen.

Stel je adviseert iemand het Atkinsdieet (een populair afslankdieet rijk aan proteïnen en vetten) te volgen, omdat die persoon wil afslanken, dan dient een dergelijk dieet in de macrobiotische visie ook goed te zijn voor bijvoorbeeld het hart- en bloedvatenstelsel en het spijsverteringssysteem. En ook dient zo’n dieet een duurzame landbouw en economie te ondersteunen en de totale wereldbevolking te kunnen voeden. Het zal duidelijk zijn dat het Atkinsdieet aan al die voorwaarden niet voldoet. Daarom kan het in de macrobiotische visie geen goede aanbeveling zijn, zelfs niet voor een enkel individu. David Briscoe ziet in zijn praktijk al de gevolgen van het Atkinsdieet op iets langere termijn: poliepen in de darmen als gevolg van overmatige consumptie van met name dierlijke eiwitten. Uit epidemiologisch onderzoek blijkt zelfs dat het Atkinsdieet op langere termijn ook niet helpt waar het in de eerste plaats voor gepromoot wordt: gewichtsverlies.

 

Van centrum naar periferie

Nu is aangetoond dat volle granen vanuit fysiologisch oogpunt bezien de meest ideale basisvoeding voor de mens is, kunnen we verder kijken naar aanvullende voeding, die ook voldoen aan de gestelde eisen (heilzaam voor mens en milieu, nu en in de toekomst). Dan komen we uit bij de tweede cirkel, met groenten van het seizoen, uit de streek, en bij de derde, de base-vormende voeding: misosoep, pickles (kort-lang), condimenten, zeegroenten, zeezout. Voor stabiliteit op celniveau is het voor de mens belangrijk zich dagelijks vooral uit deze drie centrumgroepen te voeden (zie fig. 1).

 

De groepen 4, graanproducten (brood, pasta, maïsmeel, couscous, havervlokken), 5, proteïnen (natto, tempeh, bonen, boonproducten), 6, vetten en oliën (tahin, noten, pindakaas), 7, zoetmiddelen (amasake, rijststroop, fruit, fruitsappen) zijn binnen een MB voedingswijze ingrediënten die men met mate, aanvullend kan gebruiken.

 

Maar al te vaak merken we dat deze groepen gaandeweg toch een belangrijker deel van onze voeding uitmaken dan de eerste drie. We drijven als het ware af naar de periferie. Waarom gebeurt dat? Ergens weten we wel dat we meer naar de centrumgroepen terug zouden moeten. Vaak hebben we daar dan een verkoudheidje voor nodig, of een keelpijntje of hoofdpijntje. Dan realiseren we ons weer dat we wel heel ruim gegeten hebben de laatste tijd. Een dagje vasten, een paar dagen rijstpap, gestoomde groenten, misosoep en banchathee en we zijn weer de oude.

 

Denny Waxman (website: www.dennywaxman.com)

Denny Waxman had tijdens de KI Conference in Vermont een herkenbaar verhaal over dit mechanisme. Hij zei, in een lezing over Hypoglycemie, dat mensen van nature geneigd zijn te bewegen in de richting die ze toch al opgaan. Deze tendens geldt zowel voor het gecentreerd zijn en dan in het centrum willen blijven, als het ‘afdrijven’ en dan die kant op te willen blijven gaan. Het is veel lastiger tegen de stroom in te gaan, ook al kan je rationeel wel bedenken dat dat op dat moment beter zou zijn. Laten we dat ‘menselijk’ noemen, en ons er niet ‘schuldig’ over te voelen. Het is onnatuurlijk om steeds in het centrum te zijn. Ik denk dat veel mensen dat als ‘strikt’ ervaren in de macrobiotische wereld. Van tijd tot tijd dient de boog ontspannen te zijn (feestje, vakantie, eten bij je schoonouders). Het lichaam geeft het zelf aan als we te ver doorschieten. We kunnen het zien als bewegen van yin naar yang en terug. In hoeverre kunnen we de subtielere signalen van het lichaam opvangen en herkennen? Door te experimenteren, te ervaren, te luisteren, te observeren.

 

Dr. George Yu

Dr. Yu, de uroloog die macrobiotiek op zijn effectiviteit bestudeert gaf een flitsende lezing, getiteld Mozaik Truths, over al het wetenschappelijk onderzoek dat momenteel gaande is met betrekking tot voeding, leefstijl en gezondheid. Veel belang werd in de aangehaalde wetenschappelijke studies gehecht aan ontgiften van vetweefsels (waar het meeste toxische materiaal – mogelijk carcinogeen - wordt opgeslagen), op alle mogelijke manieren. Hij noemde o.a.:

-          Miso: voor ontgifting, verbetering voedselvertering, versterking immuunsysteem.

-          Daikon, mierikswortel (en rode wijn!): oplossen van vetten en oliën, die vervolgens in de bloedbaan worden afgevoerd.

-          Gewichtsvermindering, eenvoudige voeding, klisma, gebruik van enzymen, probiotica

-          en een zuivelarm dieet dragen bij aan voorkomen en genezen van degeneratieziekten, zoals kanker en reumatische artritis.

-          Ontgiften door: infrarood sauna (gaat 7 tot 15 cm diep), oefeningen bijv. yoga, Niacin (vit B3), geactiveerde koolstofproducten.

Probiotica zijn gefermenteerde producten met relatief goede bacteriën, zoals: miso, shoyu, yoghurt, tempeh, natto, zuurkool, kefirmelk, geitenkaas, etc. en verbeteren de darmflora.

Op welke wijzen belasten we ons lichaam teveel, creëren we gifstoffenaccumulatie?

-          Overeten

-          Teveel beweging

-          Slechte spijsvertering

-          Teveel rauwkost

-          Teveel vet

-          Gebruik haarverf

-          Chronische tand(vlees)ontstekingen/infecties

-          Wortelkanaalbehandelingen

-          Teveel blootstelling aan zonlicht

Dr. Yu onderbouwde in zijn lezing de natuurlijke MB eet- en leefwijze met verwijzingen naar talloze wetenschappelijke publicaties. Toch was hij niet tevreden met de resultaten die MB boekt bij kanker en andere degeneratieve ziekten. Hij had berekend dat met gerichte macrobiotische adviezen een overlevingspercentage wordt gehaald van ca. 30. Te laag in zijn ogen. Als hij een levensbedreigende ziekte zou krijgen zou hij niet als zijn geld op MB zetten, zo hield hij zijn gehoor provocerend voor.

Maar bij het toepassen van nieuwe methodieken, geldt weer het eerder door David Briscoe aangehaalde MB adagium: als het werkzaam is voor de eliminatie van gifstoffen, is het dan ook heilzaam voor andere lichaamsfuncties, is het beschikbaar voor alle mensen op deze aarde, enz.

 

Aveline Kushi’s Thanking Award and Reunion Circle

Op de KI Conference werd dit jaar de Aveline Kushi Thanking Award aan Cornellia Aihara uitgereikt. Onder de tonen van Ave Maria kwam Cornellia aan de arm van Phiya Kushi de grote theaterzaal van Green Mountain College binnengeschreden.  Van Michio Kushi, David en Cynthia Briscoe en anderen die lang met Cornellia en Herman samengewerkt hebben, kreeg ze bloemen, een cheque en natuurlijk de Award uitgereikt. Zo genoot volop van alle aandacht en eerbetoon, die haar sinds de dood van Herman in 1998 niet zo vaak meer ten deel zijn gevallen. De Award, waarmee ook Herman postuum geëerd werd, was een blijk van dank en waardering voor zoveel jaren toewijding en inspiratie voor  talloze studenten van over de hele wereld.

In haar dankwoord sprak ze de hoop uit dat het werk van Ohsawa, de Kushi’s en de Aihara’s zou worden voortgezet en uitgebouwd door nieuwe generaties.

 

De volgende avond was er een reünie van mensen die op het Vega Instituut gestudeerd en gewerkt hadden. Ook daar had Cornellia het erg naar haar zin, ze sleurde uiteindelijk iedereen in het café de dansvloer op, om eerst een beetje onwennig, maar uiteindelijk uitbundig te dansen op … jazzmuziek, live gespeeld door een 3-mans combo. De muzikanten waren niet de enigen die ons stomverbaasd aanstaarden.

 

Terug naar de avond ervoor. Na de uitreiking van de AKT Award was er de Aveline Kushi Reunion Circle, waarbij een panel van generatiegenoten van Aveline, als Shizuko Yamamoto en Michio, en studenten van Aveline als Chico Varatojo, Bill Spear and Lino Stanchich, herinneringen ophaalden aan Aveline. Ze slaagden er met hun anekdotes in een levendig portret te schilderen van een humoristische, onverschrokken vrouw met een missie. Dat laatste bleek wel uit het verhaal dat ze telkens als ze in een vliegtuig zat aan de stewardess, die de maaltijden uitdeelde, een macrobiotische maaltijd vroeg. Uiteraard antwoordde de stewardess dan dat ze die niet hadden. Op een keer vroeg iemand aan haar waarom ze toch iedere keer om een macrobiotische maaltijd vroeg. Als ik het maar vaak genoeg vraag, zei Aveline met een glimlach, zal ik er ooit een voorgeschoteld krijgen.

 

Het was een ontroerende avond, deze bijzondere ceremonies gaven mij en de andere aanwezigen het gevoel deel uit te maken van een traditie, die we mogen helpen voortzetten. Ieder op zijn eigen manier, in zijn eigen land, in zijn eigen taal, met een universele filosofie, die ons allen bindt.

Peter Termars.