Interview Luc de Cuyper

Hoe is het Oost West Centrum indertijd ontstaan?

Het Oost West Centrum is uit 'Het Voedselcollectief' gegroeid, dat eerlijke voedingsproducten produceerde en verkocht, dat het Netelblad uitgaf en waar natuurvoedingskooklessen gegeven werden. Dit Voedselcollectief was zelf in het begin van de jaren '70 ontstaan uit de werking van de volkshogeschool Elcker-Ik Antwerpen.

In november 1978 werden de verschillende pioniersactiviteiten, die ondertussen flink gegroeid waren, ondergebracht in aparte organisaties/bedrijven: een winkel, bakkerij, restaurant, verdeelcentrum,... Het Oost West Centrum werd geboren: een onafhankelijke vereniging zonder winstoogmerk (stichting) waarin alle vormings- en informatieactiviteiten (o.a. de uitgave van het Netelblad) werden gegroepeerd.

Grotere activiteiten kwamen op het programma, waaronder jaarlijkse zomerkampen met internationale gasten als Yoga-leraar Masahiro Oki Sensei, Aveline Kushi, Bill Tara, Marc Van Cauwenberghe, Jon Sandifer, e.a. Ook kinderen kwamen aan hun trekken op aparte jeugdkampen. Het dagelijkse pakket aan inleidende cursussen macrobiotisch koken en leven werd alsmaar intenser en gestructureerder zodat in 1981 besloten werd gevorderde lessen te groeperen in het 'Kushi Instituut'. Naast het basispakket van cursussen rond een macrobiotische levenswijze liepen er ook reeksen rond natuurlijke landbouw, oosterse en westerse filosofie, acupunctuur, astrologie, gezond wonen, spiritualiteit,...

Het Oost West Centrum groeit en wordt vanaf 1991 als erkende vormingsorganisatie door de Vlaamse overheid een stukje gesubsidieerd. In de jaren '90 wordt het programma ook steeds ruimer en diverser. Verschillende vormen van dans, lichaamswerk en natuurlijke therapieën vullen het bestaande aanbod aan. Naast de intensieve cursussen macrobiotiek starten ook andere jaarcursussen, met groot succes.

Ondertussen zijn er behalve in Antwerpen ook reeds een aantal andere centra - nieuw opgerichte en bestaande - die samen onder de koepel 'Oost West Centrum' actief zijn. Sinds 1995 kan het Oost West Centrum zich een landelijke vormingsinstelling noemen.

December '96 verwerft het Oost West Centrum in Orval een vaste verblijfplaats voor zijn residentiële cursussen: La Ferme du Bois-Le-Comte, zicht op een nieuwe wereld.

Was je zelf bij de start van het centrum betrokken?

Ooh, neen, daar was ik nog net iets te jong voor. De vijf mensen die aan de basis lagen waren Rik Vermuyten, Georges Van Wesenbeeck, Jan Lansloot, Peter Doggen en Simon De Clercq. Zij waren een erg complementaire groep die dan ook een snelle groei aan activiteiten wist waar te maken.

In die tijd liep alles erg synchroon, zij waren allen erg werkzaam binnen de beweging - als ze geen les gaven waren ze wel actief in de winkel, het restaurant of de bakkerij. Later is het centrum losser komen te staan van de meer zakelijke activiteiten.

Het geeft wel aan dat het bijna noodzakelijk is om extra zakelijke steun te hebben wil je vormingsactiviteiten mogelijk maken. Dat zie je overal terug komen, het was niet alleen zo voor Antwerpen, maar ook in Amsterdam of later in Rotterdam.

Wanneer en hoe raakte jijzelf er bij betrokken?

Ik kwam voor het eerst in contact met het centrum via een zomerkamp, zoals zovelen tijdens al die jaren. Die eerste week had een sterke nawerking op me. Later dat jaar volgde ik andere lessen en lezingen, de tai chi lessen waren daarin erg aardend. Snel volgde de beslissing om intensiever te trainen en ik schreef mij in voor het werkstudieprogramma. Dat bestond toen uit 4 avonden in de week lessen diagnose, shiatsu, koken, filosofie, …daarbovenop een weekend per maand met een internationale gastleraar en dan nog stages in de winkel, bakkerij, restaurant, …

Ik bleek ook toen al een erg actief baasje te zijn om dit allemaal te combineren met een halftijdse job als vormingswerker en tussendoor ook nog te gaan helpen bij een schoolvriend die gestart was met een biologisch tuinbouwbedrijf.

Toen ik dan later op het jaar ook in het restaurant De Goede Aarde halftijds kon gaan werken onder de leiding van Jean Torne (later ook nog chef in Kiental) werd het allemaal net iets te veel; Rik moet me in die weken regelmatig hebben zien indutten tijdens de les, vermoed ik zo. De lessen waren interessant hoor, en slapend neem je ook nog info op, niet ?

Herinner je je nog andere leuke anekdotes uit die tijd?

Ooh, ik moet nog erg lachen met een herinnering aan een winterse huisapotheek les met Jon Sandifer. ‘I can’t use this, this is halfway compost!’ was zijn spontane reactie toen een assistent verlepte krulkool aanreikte om een chlorofylpleister te illustreren.

Humor vind ik zelf heel belangrijk, daarom geniet ik ook zo van de lessen met Tom Monte. Zijn lessen werken zo diepgaand omdat hij met een lacht en een traan macrobiotiek, diagnose en persoonlijke ontwikkeling weet samen te brengen. En ik ben blijkbaar niet alleen mee; zijn vijfdaagse workshops zijn elk trimester in Orval steeds druk bezet …

Hoe zie je de ontwikkeling van het Oost West Centrum gedurende die 25 jaar, welke plek heeft het macrobiotische gedachtegoed daarin gehad en heeft het op dit moment?

In de beginjaren was het centrum de kern van een beweging, de macrobiotische beweging in Vlaanderen. Het zwaartepunt had tot dan toe in het Gentse gelegen; Lima was in Latem gesitueerd, Marc Van Cauwenberghe combineerde er zijn dokterstudies met het doorwerken van Ohsawa, Frans Copers runde er een goeddraaiend macrobiotisch restaurant, … Met het Oost West Centrum werd een heel nieuw tijdperk opgestart.

Het was nog echt in de energie van ‘wij missionarissen zullen de wereld verbeteren’, zoals alles maakt dat ook een golfbeweging en volgde pieken en dalen zich op.

Later is het centrum meer uitgegroeid tot een vormingsorganisatie op zich, we stellen ons nu ook bescheidener op; we reiken mensen duidelijke handvaten aan om meer verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leven maar zullen niet zo gauw meer beweren dat we alles met een vingerknip en bruine rijst kunnen opknappen.

Macrobiotische lesgevers/consulenten zijn grote persoonlijkheden, meestal ook gepaard gaand met een groot ego (om dat in balans te houden?), dat maakt het uitbouwen van een echte beweging niet vanzelfsprekend. We kennen in Vlaanderen niet zoiets als een macrobiotische vereniging die mensen samenbrengen vooropstelt.

Hoe macrobiotisch kunnen we dan het Oost West Centrum noemen?

Maar wij werken nog steeds vanuit een heel sterke macrobiotische inspiratie, ik zou niet anders kunnen. Maar vele wegen leiden naar Rome en in de loop der jaren hebben wij de keuze gemaakt ons aanbod duidelijk te verbreden, trouwens de laatste jaren hebben we ons aanbod terug gefocust naar meer eigenheid, maar steeds met een bewuste keuze om vanuit eenzelfde inspiratie met lesgevers samen te werken.

In mijn visie draag je maar beperkt bij tot verandering in de wereld als je jezelf opsluit in een kleine kring van happy few. De wereld verdient een bredere aanpak, er is licht voor iedereen. Door duizenden mensen aan te trekken elk jaar opnieuw, al was het maar met een danscursus, hebben we ze in contact gebracht met een veel grotere wereld die voor hen totaal onbekend was. Met zo’n aanpak zet je je ook neer in een brede maatschappelijke context. Dit zie je ook volledig weerspiegeld in het succes van Bois-le-Comte; een duidelijk eigen profiel zonder al te veel dogma houdt de stroom vloeiend.

Doel en functie van het Oost West Centrum in België is in de loop der jaren geëvolueerd, maar hoe zie je dat nu en in de toekomst?

Onze kern zal steeds het aanbieden van vormingsprogramma’s blijven. Mensen in contact brengen met een energetische benadering van het leven en daardoor ook meer met zichzelf. Verder willen we ook mensen inspireren en trainen die dat dan weer op hun manier verder zetten.

Zelf zou ik het appreciëren mochten we er in slagen ook nog meer de energie van een echte macrobiotische beweging of netwerk te stimuleren, mensen samen brengen, samen te laten werken. De verbinding tussen mensen, organisaties kan nog veel meer gevoed. Ik geloof er nog altijd in dat 1+1 meer dan 2 is.

Wat betekende de uitbreiding met Orval voor het OWC en voor jou?

Ik denk dat we daar echt een mooie stap gezet hebben. Zo’n eigen cursuslocatie in de natuur maakt het mogelijk om nog veel meer dan in een klaslokaal (al is het dan in de buurt van een park) duidelijk te maken waar je naartoe wil. Mensen niet alleen inspireren met woorden en beweging maar ze ook letterlijk voeden met energetische gebalanceerde maaltijden, dat geeft een extra dimensie aan het werk.

Dit is zo’n plek waar je niet anders kan dan heel wat in vraag stellen, waar je bewuster gaat kijken naar jezelf, hoe je omgaat met anderen, en daar bovenop is de omgeving telkens een natuurlijke spiegel.

Hoe is dat voor jou om te werken in zo’n uithoek?

Ik ben gelukkig dat ik kan leven en werken in zo’n omgeving, ik geniet van de contacten, samen programma’s neerzetten met lesgevers, tussen telefoons en briefwisseling in even de tuin in kunnen om peterselie te oogsten, fantastisch toch. Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn maar ik wordt er sterk door geïnspireerd.

Als men me vraagt hoe ik die plek gevonden heb, antwoord ik tegenwoordig dat de plek mij gevonden heeft en niet omgekeerd; het is ons toe gevallen?

Wat zijn je verdere plannen met het Oost West Centrum?

Tja, op naar het 50-jarig lustrum zeker. Ik maak minder en minder plannen moet ik zeggen. We proberen meer mee te gaan met de stroom, ook al voelt dat soms ook wel echt akelig.

Graag wil ik mijn energie verder richten op een kwaliteitsvolle ontwikkeling van de organisatie. Dat wat we doen nog beter doen. Nog meer ons hart er in kunnen leggen.

Alles komt en gaat maar ik blijf geroepen om mensen te inspireren op hun eigen weg van transformatie en ontwikkeling.

Wat is jouw droom?

Dromen doe ik al langer hoe minder. Het is goed om hier en nu te leven met wat zich aandient.

Te kunnen zijn met alles wat er is, in mezelf, in mijn relatie en gezin, en de mensen waar je mee samenwerkt, dat is heel belangrijk voor me.

Maar je hebt toch wel een Levensdroom?

Zeker, dat is uiteraard ook de voedende kracht om steeds te blijven stevig staan in stormen en vooruit te gaan als de wind mee zit. Mijn levensdroom …. Dat deze levenswijze, de macrobiotische bril om naar het leven te kijken, de doodgewoonste zaak van de wereld is en niet meer als alternatief wordt bestempeld, dat is waar ik elke dag opnieuw mijn schouders onderzet.

Peter Termars.