Kushi: ‘elk lid NVvM heeft gidsfunctie’

We hebben over veel onderwerpen gesproken, maar een letterlijke weergave van zijn woorden is door een technische storing helaas niet mogelijk… Preciezer gezegd: de batterijen van mijn cassette-recorder raakten, vrijwel vanaf het begin, leeg, zonder dat ik het in de gaten had. In dat op het moment suprème! Hier past slechts bedremmeld zwijgen over zo’n onzorgvuldigheid, maar in ieder geval ook een oprecht excuus aan Michio en aan de lezers, die het volste vertrouwen hadden in hun afgevaardigde. En zonder cassette-met-interview ben ik nergens, althans bijna nergens. Ik heb mijn geheugen nog, het wordt dus een beschrijvende en geen letterlijke weergave van Michio’s woorden, en ik zal proberen mijn interpretatiefilter op standje transparant te zetten. De antwoorden zijn waar dat gepast leek aangevuld met citaten uit andere bronnen, welke dan wel genoemd worden.

Ik vroeg Michio wat Georges Ohsawa voor een man was, kon hij Ohsawa voor mij en de lezers met enkele typeringen tot leven brengen?

Michio zei dat Georges Ohsawa geen gewone man was, geen gewone wetenschapper of zakenman of schrijver. Hij was niet ethisch, moralistisch, en hij was geen monnik of priester. Hij was een uniek filosoof, denker en tegelijkertijd zeer avontuurlijk ingesteld, geïnteresseerd in veel gebieden. Natuurlijk, zijn grootste belangstelling, nadat hij zich op jonge leeftijd van tuberculose had genezen met een dieet, ging uit naar de studie achter dat dieet, de studie van yin & yang, oosterse filosofie en diagnose.

Michio vertelde dat Ohsawa begin jaren zestig een boek had geschreven dat hij in Amerika wilde uitbrengen onder de naam Zen Macrobiotics. Michio vond dat geen goed idee. Zen was populair onder drugs gebruikende studenten als meditatie en Michio verwachtte problemen als die zich een streng macrobiotisch regime gingen opleggen. Maar Ohsawa zette door, hij vond het een unieke kans om macrobiotiek onder het grote publiek te verspreiden. Helaas kreeg Michio gelijk, een heroïne-verslaafde studente overleed zelfs, nadat ze rijstdieet no. 7 lange tijd had toegepast, vanuit het boek, zonder begeleiding. En het boek mocht tijdelijk niet verkocht worden.

Uit het boek Macrobiotiek: zin of onzin van Marie Taling-Gevaert (student van Ohsawa en zus van Pierre Gevaert, de oprichter van Lima in België) een paar typeringen en citaten.

Tijdens zijn verblijf elders gebeurde het vaak dat zijn genezingen niet standhielden: de patiënten aten allerlei dingen die hij verboden had. Waaraan was dat te wijten? Hij begreep het niet altijd maar hij liet zich meer dan eens ontvallen: "Ik wil te vlug succes, ik wacht niet tot het gras begint te groeien, ik wil het omhoog trekken."

Hij had er een hekel aan als zijn leerlingen zich in dezelfde bewoordingen uitdrukten als hij. Als scheldwoord gebruikte hij dan het woord "grammofoon".

Een leerling vroeg: "Meester, soms ben ik verplicht om naar een café te gaan en moet ik iets gebruiken als mij dat wordt aangeboden. Wat moet ik dan doen?" Ohsawa antwoordde: "Wel, als je denkt dat je verplicht bent je glas leeg te drinken omdat het betaald is, dan bewijs je dat je gierig bent."

Hij werd in macrobiotische zin niet oud, 73 jaar, maar na zijn genezing van tuberculose experimenteerde hij veel op zichzelf en leidde in feite een gevaarlijk leven in dienst van de wetenschap. In Lambarene, Afrika liet hij zich vrijwillig door tropische zweren aantasten, om Dr. Schweitzer te bewijzen dat deze ziekte genezen kon worden langs natuurlijke weg. Hij slaagde er in te genezen (en moest vervolgens ervaren dat dr. Schweitzer er niets van horen of zien wilde), maar waarschijnlijk bleef een virus slapend in zijn bloed aanwezig. Op het eind van zijn leven experimenteerde hij met kruiden om macrobiotische coca-cola te maken. Dat waren zeer yinne kruiden, die zijn bloed verzwakt moeten hebben, waardoor het virus geactiveerd werd en een acute hartstilstaand veroorzaakte (volgens zijn vrouw Lima en Michio Kushi).

Op een bijeenkomst van al zijn nog levende vroegere studievrienden zei Ohsawa: "Ik heb reeds dubbel zo lang geleefd als jullie allemaal, want ik slaap maar vier uur per nacht." Ohsawa was niet commercieel ingesteld, hetgeen niet wil zeggen dat hij totaal onbaatzuchtig was. Zijn houding ten opzichte van patiënten en geld was vreemd. Een rijke door hem genezen Ier vroeg hoeveel hij moest betalen. Ohsawa antwoordde: "Twee miljoen." Daarop zei de man dat hij dat niet kon betalen. Ohsawa zei toen: "Dan wil ik niets."

Eerder die week tijdens het seminar vertelde hij wel over een gesprek met Ohsawa en diens vrouw Lima die op bezoek waren bij de Kushi’s in de VS. "Michio", zei Lima, nadat ze getuige was van zijn omgang met studenten, "Je moet veel strenger tegen je studenten zijn!" Ohsawa zei echter: "Nee, dat kan je zo niet zeggen, hij is anders dan ik, minder streng, maar bij mij lopen 90 van de 100 studenten boos weg en Michio bereikt met zijn aanpak duizenden mensen. Wat is de juiste weg?"

Ik vertelde Michio dat Adelbert in een lezing gezegd had dat het volgens Michio Kushi nog duizend jaar zou duren voordat One Peaceful World een feit zou zijn, dat alle volkeren zich van nature macrobiotisch zouden voeden. Ik vroeg hem of hij daar nu optimistischer over is geworden.

Nee, zei Michio, dat heeft niets te maken met optimisme of pessimisme, maar met de natuurlijke orde van het universum. Wij komen met onze aarde in deze tijd aan het eind van een donkere periode van 12900 jaar, waarin de noordpool-as een halve cirkel beschrijft van de ster Vega naar Polaris. In deze periode, met relatief weinig sterrenstelsels aan het firmament, was de invloed van kosmische straling op de aarde gering. Dientengevolge was de levenskracht van de vegetatie gering, evenals het spiritueel vermogen van de mens. Het bestaan op aarde voor de mens was daarom zwaar, gekenmerkt door hard werken, ziekte en oorlog, materialistisch en dualistisch denken.

Over ca. 100 jaar eindigt deze "winter" -periode en komen we in de nieuwe tijd (‘Het Paradijs’), weer een periode van 12900 jaar, waarin de noordpool-as een halve cirkel beschrijft van de ster Polaris naar Vega, aldus een cyclus voltooiend van 25800 jaar.

In die overgang naar de nieuwe tijd zal ons bestaan bedreigd worden door vuur (mogelijk nucleaire oorlog of enorm verbruik van fossiele of nucleaire brandstoffen), maar uiteindelijk zal onder invloed van vele krachtige sterrenstelsels een lange periode van vrede, voorspoed en geluk aan breken. Over duizend jaar zullen daarvan de eerste contouren zichtbaar zijn.

Ik vroeg Michio of we Afrika echt als een verloren continent kunnen beschouwen, met enorme problemen als AIDS, ebola, stammenoorlogen, armoede, honger.

Nee, zei Michio, dat denk ik niet.

Maar wat kunnen we doen om te helpen, vroeg ik.

Wat kan jij doen, Peter, zei hij, als je echt wilt helpen zul je er naar toe moeten gaan. Het heeft geen zin om geld of goederen te sturen, door de corrupte bureaucratie in die landen komt vrijwel niets op de plaats van bestemming aan. Er moeten mensen naar Afrika, die de lokale bevolking helpt een eigen bestaan op te bouwen met natuurlijke landbouw van traditioneel voorkomende gewassen, traditioneel bereide gerechten en volksgeneeskunde.

Ga eerst drie maanden inventariseren, rondkijken en ga dan een jaar of twee aan het werk, je kan in korte tijd al veel bereiken.

Wat voor invloed heeft het wonen in een polder, onder zeeniveau, zoals dat voor veel Nederlanders geldt, op ons voedselpatroon?

Michio antwoordde dat zij, levend op dergelijke grond (meer yin) zich aangetrokken voelen tot gebakken, hartig voedsel (meer yang) en dat doet ze weer verlangen naar yinne producten als olie, melk, alcohol en drugs.

Een gerecht dat hij erg kan aanbevelen als vervanging is Hooto, een simpel, traditioneel Japanse stew. Voor recept zie pagina 9

Ik vroeg Michio wat hij als belangrijkste taak zag van onze vereniging.

Hij zei dat op de eerste plaats de leden op de hoogte moeten zijn van de meest recente internationale informatie op het gebied van macrobiotiek, voeding en gezondheid en aanverwante maatschappelijke vraagstukken, zoals genetische manipulatie. Daarom acht hij het van groot belang om een goed contact te onderhouden met het Kushi Instituut, in Amsterdam en in de VS. Met die informatie kan ieder lid beter fungeren als aanspreekpunt voor zijn of haar omgeving, woonplaats. Hetzij door het geven van kooklessen, door een lunchbox service, of gewoon door een praatje met de buren. Dat is heel belangrijk, er zijn zoveel vragen bij de mensen op het gebied van voeding en gezondheid. Maar om die te kunnen beantwoorden moeten de leden meer studeren, samen studeren. De vereniging zou dus meer studiebijeenkomsten moeten organiseren, op meerdere plaatsen in het land. En de mensen moeten niet bang zijn om het woord macrobiotiek te gebruiken. En hij hoopt dat veel leden gevorderde studies zullen volgen op het Kushi Instituut. Alles wijst er op dat macrobiotiek in de komende jaren een veel grotere rol gaat spelen dan tot nu toe. Vooral in de VS gaat het hard: politieke erkenning door een hoorzitting van het Amerikaanse Congres, maatschappelijke erkenning door een tentoonstelling over het leven en werk van Aveline en Michio Kushi in het Nationaal Historisch Museum, het beroemde Smithsonian in Washington.

En wetenschappelijke erkenning: Michio bracht ter illustratie een drietal vuistdikke ordners mee naar Nederland, met tezamen meer dan 600 wetenschappelijke artikelen over met behulp van macrobiotiek genezen patiënten en over voeding als medicijn.

Ook in Nederland zal erkenning niet lang uitblijven, verwacht Michio, en dat zal afstralen op de organisaties en mensen, die de term macrobiotiek zijn blijven gebruiken, zij zullen overkomen als geloofwaardig en duidelijk.

Toen was de tijd om, ik bedankte Michio hartelijk voor het op zo korte termijn mogelijk maken van dit interview en overhandigde hem namens de vereniging een flesje koude saké. Michio bedankte via mij iedereen binnen de vereniging voor haar/zijn inzet voor de macrobiotische zaak en Michio was al weer op weg naar zijn volgende afspraak.

Ik vond het een bijzondere eer hem voor mijn microfoon te hebben gehad (al dacht mijn cassetterecorder er kennelijk anders over).